Auteur: Ivo van der Mark
Hoogtepunten, tegenvallers, successen en missers. De conclusie? 2025 (geen topjaar) verdient toch een degelijke voldoende. Een zesje, of net aan een zeven. Natuurlijk heeft het jaar een eigen verhaal. Soms moeilijk uit te leggen. Mijn kinderen zouden zeggen: six-seeeee-ven!
Toen ik nadacht over de kerstvakantie verlangde ik al naar dat eerste moment: languit op de bank, wetende dat ik binnen een paar minuten in slaap sukkel en daarna via een overstap niet voor twaalf uur ’s middags de volgende dag uit bed kom.
Het is een uitdagend jaar geweest, waarin we het als JAJO financieel goed op de rit hebben, mooie projecten realiseerden in binnen- en buitenland, maar tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn: 2024 was top, 2025 oké in de wetenschap dat de vooruitzichten voor 2026 weer beter zijn. Een tussenjaar dus. Dat is cliché. Maar wel de waarheid. En terwijl ik én alle anderen om mij heen harder werkten dan ooit, zaten we ook met z’n allen in een soort in-between-echt-succes-periode. Ik weet niet of daar een mooi woord voor is trouwens?!
Over woorden gesproken … Het is best wel gek hoe we als volwassenen (met of zonder kinderen) toch even in de ban raakten van de rapportcijfers six-seven. Niet één keer, maar minimaal 67 keer per dag. Six Seven werd deze week verkozen door het Jeugdjournaal tot kinderwoord van het jaar. En als je dan als boomer vraagt ‘Wat is dat dan, dat doodgewone getal?’ dan ben je als vader (of moeder) behoorlijk cringe (uit te spreken als crinsssssj). Overgewaaid uit Amerika. In razend tempo verspreid door TikTok. Geland in Huize Van der Mark. Net zoals heel veel andere woorden waarvan ik in eerste instantie altijd verkeerd gok wat de betekenis is.
Zo ben ik volgens mijn kinderen ‘cooked’ als ik te laat thuis kom voor het eten. Wat ik eigenlijk wel een leuke woordspeling vind en als ik daarover dan in gesprek wil gaan dan volgen er een paar hele vreemde en ook voorspelbare blikken in mijn richting. Om een bruggetje te maken: minder voorspelbaar waren de antwoorden van AI-chatbots in het voorbije jaar. Mocht je tijdens de kerstdagen een uurtje over hebben dan kun je eindeloos discussiëren met zo’n tool en hem/haar tot wanhoop drijven. Grote kans dat de chatbot gaat hallucineren (woord van het jaar 2025 volgens Dikke Van Dale). Ofwel: onjuiste data of volstrekt verkeerde antwoorden spuwt. Waarom begin ik ineens over die hypes in onze taal? Nieuwe woorden van kinderen of volwassenen illustreren een periode of tijdperk. Dat geldt ook voor 2025. Six seven past bij 2025, net zoals hallucineren.
Voor 2026 liggen er vast en zeker nu al woorden klaar op de plank. Want mochten we volgend jaar een stroomstoring van circa 72 uur voor onze kiezen krijgen, dan kun je er donder op zeggen dat er verbasteringen van het woord ‘noodpakket’ op social media verschijnen.
In Nederland relativeren (of verkleinen) we graag ernstige situaties om het luchtig te houden: dus de crisisbox zal al snel door het leven gaan als nood-pakkie of iets dergelijks. Ik heb al een tijdje mijn eigen crisis-box samengesteld en de artikelen netjes in huis gehaald. 36 liter water, een kratje houdbaar eten en ik sta op het punt om een thuisbatterij te kopen. Dat laatste is misschien een beetje om een decadente reden: ik ben gek op bbq-en en heb in mijn vriezer heerlijke stukken vlees ingevroren. Met mijn nood-batterij hoef ik straks niet direct de hele buurt uit te nodigen om mijn vleesvoorraad in één keer op te eten, maar houd ik het wat langer ingevroren. Zo komt Van-der-Mark-door-the-dark.
Als je er serieuzer en langer over nadenkt, is het doodeng. Een oorlog die dichterbij komt. En dat is wel wat er in 2025 is gebeurd. Ik ben best heroïsch ingesteld, hou van films als Braveheart en The Gladiator, maar ik moet er niet aan denken dat mijn kinderen – die nu heerlijk TikTok-woorden de ether in slingeren in hun sociale omgeving – straks mogelijk in militaire dienst moeten. Ondanks dat ik ook de noodzaak ervan inzie.
Daar is de jeugd (of jong volwassenen) in mijn ogen helemaal niet klaar voor. Als ik zie hoe organisaties worstelen met de eisen van de nieuwe generaties, de heerlijke naïviteit die ik soms van mijn kinderen hoor, dan zit daar een groot gat tussen dromenland en de realiteit. Ik ga me daar tijdens de kerstdagen trouwens niet over buigen. We maken het wat aardser als gezin. Geen macro-economische bespiegelingen, maar terug naar de basis. We gaan op 50 vierkante meter in een huisje de dagen doorbrengen. Ik kijk al uit naar het moment dat we in de tuin fikkie proberen te stoken met de kinderen, in de hoop dat het vuurtje zo lang mogelijk blijft branden.
Laten we die gedachte ook voor 2026 met elkaar beetpakken: het vuur aanwakkeren als sector, om samen van een zes of een zeven op te stijgen naar een dikke acht-plus. Over een jaar krijgt mijn decembercolumn dan vast en zeker de titel “Satisfying”. Hoe mooi zou dat voor ons allemaal klinken!
Voor nu: dank voor de verbinding en samenwerkingen in 2025, fijne feestdagen toegewenst en tot in januari.